Đóng laptop lúc bảy giờ tối, tôi vẫn ngồi lại thêm mười lăm phút, nhìn màn hình đen ngòm phản chiếu gương mặt mình. Đứa con còn khóc ở nhà, hóa đơn tháng này chưa mở, cái deadline nằm im như một tảng đá không ai nhắc tới. Có một câu hỏi cứ lởn vởn: từ khi nào "thôi kệ đi" trở thành câu trả lời an toàn nhất cho mọi thứ?

Tôn Ngộ Không sinh ra từ đá, sống ở Hoa Quả Sơn, hái quả, uống nước suối, không cần biết Thiên Đình là ai. Đó là một kiểu tự do — thứ tự do của kẻ đứng ngoài mọi hệ thống, không nợ ai, không bị ai gọi tên. Nhưng con khỉ đá ấy rồi cũng phải đi học đạo, phải nhận một chức quan, phải nhận ra "Bật Mã Ôn" là một sự khinh miệt trá hình. Đại Náo Thiên Cung không phải một cơn giận bộc phát. Đó là khoảnh khắc một kẻ ngoài cuộc buộc phải trở thành kẻ trong cuộc.

Ở văn phòng hiện đại, ít ai đại náo thiên cung. Phần lớn chúng ta chọn một phiên bản lặng lẽ hơn: im lặng trong cuộc họp, gật đầu với điều mình không tin, giữ một góc chuyên môn sạch sẽ và tự nhủ mình đứng ngoài "trò chơi" đó. Chúng ta gọi đó là sự trong sạch. Có khi nó chỉ là một cách khác để khỏi phải cúi xuống nhìn kỹ thứ đang thực sự vận hành quanh mình.

Sự can dự không nhất thiết là dâng sớ đòi chém bảy nịnh thần, cũng chẳng cần đại náo cung nào cả. Đôi khi nó chỉ là mở miệng nói điều mình nghĩ trong một cuộc họp không ai nói thật, hoặc âm thầm sắp xếp lại một quy trình để người ngồi cạnh đỡ khổ hơn một chút. Cái giá luôn có, chỉ khác nhau ở kích cỡ.

Sự can dự: từ Hoa Quả Sơn tới văn phòng hiện đại là một buổi open-talk — không phải hội thảo với người biết trước câu trả lời, mà là một cuộc trò chuyện giữa những người đang tự hỏi ranh giới giữa "đứng ngoài để giữ mình sạch" và "đứng ngoài để trốn" nằm ở đâu. Về chính trị công sở và thứ tiền tệ mang tên small talk. Về cái giá của việc lên tiếng, và về những mảnh vườn nhỏ nơi ta vẫn có thể là chủ thể, ngay giữa một hệ thống lớn hơn mình rất nhiều.

Không ai ở đây có câu trả lời sẵn. Chỉ có câu hỏi rõ hơn dần. 

 Feedback về Trà Đàm

Hiền Minh Tea
13 Ngô Tất Tố, Văn Miếu, Đống Đa, Hà Nội

https://www.facebook.com/hienminhtea?locale=vi_VN
Liên hệ: Sơn - 035.9692.486